submenu

De Spelerij presenteert Closer - 25/09/2019

Ze houden van elkaar, ze houden niet van elkaar

Cru gezegd is ‘Closer’ een theaterstuk waarin zowat iedereen het met iedereen doet. Wat menselijker gesteld gaat het over twee mannen en twee vrouwen die oprecht op zoek zijn naar de ware liefde. Paula Bangels regisseert vier topacteurs in een tragikomisch relatiedrama.

Closer is een toneelstuk uit 1997 van de Britse auteur Patrick Marber. In 2004 werd het ook een succesvolle film van regisseur Mike Nichols, met een droomcast die Natalie Portman, Jude Law, Julia Roberts en Clive Owen samenbracht in de vierhoeksverhouding waar het verhaal om draait.

Vandaag is Closer ook een Vlaams toneelstuk, gebracht door theatergezelschap De Spelerij van artistiek leider Paula Bangels. Zij wist voor háár droomcast zowel Roel Vanderstukken (Flikken, Familie, theatersolo Niets), Charlotte Anne Bongaerts (Gent West, Vermist, Braakland/ZheBilding), David Cantens (Marsman, Gevoel voor tumor, De Spelerij) als Katrien De Becker(Familie, Thuis, De Paardenkathedraal) te strikken.Bangels zelf is gepokt en gemazeld in het theater. Ze heeft zowel als actrice en als maker talrijke toneelstukken op haar naam staan. In 1992 studeerde ze af aan het conservatorium van Brussel, in hetzelfde jaar als Ianka Fleerackers en Mathias Sercu. Als actrice verkaste ze  vrij snel naar Nederland, waar ze twaalf jaar acteerde, alvorens als regisseur terug naar België te keren.

Hoe verliep jouw parcours precies?

Paula Bangels:‘Toen ik in België mijn eerste stapjes als actrice zette, had regisseur Dirk Tanghe (een vernieuwende theaterregisseur in de jaren tachtig en negentig) mij opgemerkt en gevraagd of ik met Peter De Graef wilde meedoen in Who’s afraid of Virginia Woolf. We wonnen met dat stuk de Theaterprijs op het Theaterfestival in 1995. Daarna vroeg hij me mee naar De Paardenkathedraal in Utrecht, waar ik twaalf jaar gezeten heb. Ik was daar actrice, maar gaf ook workshops aan jongeren, waardoor ik de smaak van het regisseren te pakken kreeg. Ik sta liever voor het toneel dan erop. Als actrice ben ik een onderdeel van het geheel en ga ik mee in de fantasie van de regisseur. Als regisseur kan ik het zelf allemaal bedenken en sturen.’

‘Toen Dirk wegging uit Utrecht, heb ik in België De Spelerij opgericht met Mathias Sercu, Eva Van der Gucht en David Cantens. Na een korte onderbreking ben ik een paar jaar geleden opnieuw bij De Spelerij aan de slag gegaan en sindsdien regisseer ik twee à drie stukken per jaar, waarvan één als gastregisseur in Nederland. Matthias, Eva en David horen er nog steeds bij, maar ze spelen niet in elk stuk omdat ze natuurlijk ook andere wegen bewandelen. Voor Closer heb ik me laten inspireren door acteurs waarmee ik nog nooit heb samengewerkt. Die mensen geven weer een hele nieuwe dynamiek.’

Je brengt acteurs van televisie terug op de planken?

Bangels: ‘Als ik een stuk in mijn hoofd heb, dan heb ik daar meteen acteurs bij in gedachten. Ik ga veel naar theater kijken en dan bekijk ik wie met wie zou kunnen samenspelen en in welke rollen. David zat natuurlijk al bij De Spelerij en Katrien heb ik al geregisseerd in Nederland. Roel en Charlotte zijn nieuw, maar de goesting om eraan te beginnen is groot. Ik maak er een gewoonte van om een jaar of anderhalf jaar op voorhand al eens samen te komen om het stuk te lezen om het project en het gezamenlijke engagement concreet te maken, en dat verliep toen heel goed. Acteurs zijn tegenwoordig ondernemers geworden die veel dingen tegelijk doen: film, televisie en theater. Sommige mensen zeggen dat als je op televisie kan komen, je toch niet meer op het toneel moet gaan staan. Maar als je als acteur het vak gestudeerd hebt, dan is dat om een reden. De meeste acteurs staan graag op de planken. Voor televisie werken is niet hetzelfde als live op een podium driehonderd mensen aan hun stoel gekluisterd houden.’

Hoe kwam je bij dit stuk uit?

Bangels: ‘Ik heb in de loop der jaren een lijstje gemaakt met twintig à dertig stukken die ik ooit zou willen regisseren. Closer is daar een van, en ik vind dat het in de tijdsgeest past. Als we vinden dat
het niet goed genoeg gaat in onze relatie, hoppen we gauw door naar de volgende. En als het daar dan ook niet zo makkelijk blijkt te zijn, keren we maar weer terug, of we zoeken weer naar iemand anders.’

Wat kan je verklappen over de plot?

Bangels: ‘Het stuk gaat over een koppel dat uit elkaar gaat, waarna zowel de man als de vrouw een nieuwe relatie beginnen. Onderling is er tussen hen vier ook nog wat gehussel en heen-en-weergetrek. Het gras lijkt altijd groener aan de overkant, tot na enkele weken blijkt dat er aan die overkant ook boodschappen moeten worden gedaan en de geliefde daar ook kwaaltjes en irritaties en eigen verlangens blijkt te hebben. De ene dag zegt iemand ‘je bent de liefde van mijn leven’, en de volgende dag zegt hij of zij dat tegen iemand anders.’

Het is geen psychologisch drama, maar ook geen klucht, want als je plots op iemand anders verliefd wordt, dan kan dat ernstige gevolgen hebben. De personages vechten echt voor hun geluk en als ze zeggen ‘ik zie u graag’, dan is dat ook zo. Maar dan komt die oude vlam voorbij, die nog iets harder aan hen komt trekken …’

‘Als je dat allemaal van op een afstand bekijkt – hoe wij ons door het leven klungelen, eerlijk willen zijn maar dat niet altijd kunnen, en dan boos zijn als een ander liegt – dan heeft het wel iets komisch.’
‘Misschien moeten we soms wat sneller naar onszelf kijken om te zien of we zelf niet wat meer kunnen investeren in de relatie. Ik heb de waarheid niet in pacht. Het is niet de bedoeling van het stuk om tegen de mensen te zeggen dat ze bij hun partner moeten blijven of vreemd moeten gaan. Maar als mensen na de voorstelling in een goed gesprek raken met hun lief, dan heeft Closer toch weer iets teweeggebracht.’

Heb je de verfilming uit 2004 bestudeerd of maak je een compleet eigen versie?

Bangels: ‘Ik heb die fantastische film ooit gezien, maar daar laat ik me niet door afleiden. Met het talent en de bagage van de mensen waarmee we dit stuk maken, hebben we de film niet nodig. Alles speelt in het hier en nu in een onbestemde, maar herkenbare stad. Het verhaal moet universeel en voor iedereen te begrijpen zijn. Veel mensen denken misschien dat toneel ingewikkeld is, maar dat hoeft niet zo te zijn. Het is ook geen plat stuk, maar voor mensen die op een avond eens iets anders willen doen dan televisiekijken, kan ik het zeker aanbevelen.’

Michaël Bellon


Bekijk ook

De Spelerij - Closer

Vier rasacteurs leveren een gevecht met zichzelf en met elkaar in een zoektocht naar liefde. Ze zoeken geborgenheid en verbondenheid, maar willen zich niet blootgeven en bedriegen zichzelf en elkaar. Ze ontdekken dat de liefde een illusie is.
19 okt
20.00 uur